Εμμηνόπαυση και εργασία: τι ζει πραγματικά η γυναίκα στο εργασιακό περιβάλλον

Υπάρχει μια πραγματικότητα που αφορά χιλιάδες γυναίκες και όμως σπάνια ακούγεται μέσα στους χώρους εργασίας.

Η εμμηνόπαυση.

Όχι ως ιατρικός όρος.

Αλλά ως καθημερινή εμπειρία που επηρεάζει τη συγκέντρωση, την ενέργεια, τη διάθεση, την αυτοπεποίθηση. Και τελικά, τη σχέση της γυναίκας με τη δουλειά της.

Πώς νιώθει η γυναίκα στη δουλειά όταν περνά αυτή τη φάση

Πολλές γυναίκες περιγράφουν το ίδιο συναίσθημα: ότι πρέπει να συνεχίσουν «σαν να μη συμβαίνει τίποτα».

Να αποδίδουν το ίδιο.

Να δείχνουν το ίδιο δυνατές.

Να μη δώσουν αφορμή για σχόλια.

Η δυσκολία δεν είναι μόνο σωματική. Είναι κυρίως ψυχική.

Η γυναίκα φοβάται μήπως:

Θεωρηθεί λιγότερο ικανή

Χαρακτηριστεί «κουρασμένη» ή «σε φάση»

Συνδεθεί με την ηλικία αντί με την εμπειρία της

Χάσει ευκαιρίες ή κύρος

Έτσι, πολλές επιλέγουν τη σιωπή. Όχι επειδή δεν έχουν ανάγκη υποστήριξης, αλλά επειδή δεν νιώθουν ασφαλείς να μιλήσουν.

Γιατί δεν το επικοινωνεί

Η εμμηνόπαυση στον εργασιακό χώρο παραμένει ταμπού γιατί αγγίζει τρία πολύ ευαίσθητα σημεία:

την ηλικία, το φύλο και την απόδοση.

Σε περιβάλλοντα όπου η αξία μετριέται με αντοχή, ταχύτητα και διαθεσιμότητα, η παραδοχή ότι περνάς μια φάση αλλαγής μοιάζει ρίσκο. Η γυναίκα συχνά σκέφτεται:

«Κι αν αυτό που πω χρησιμοποιηθεί εναντίον μου;»

Όταν δεν υπάρχει σαφές πλαίσιο, ο άνθρωπος προστατεύεται με σιωπή. Και όταν η σιωπή γίνεται κανόνας, η εμπειρία γίνεται μοναχική.

Τι συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, το θέμα της εμμηνόπαυσης στο εργασιακό περιβάλλον βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο.

Υπάρχει ενημέρωση, αλλά όχι δομή. Υπάρχει ενδιαφέρον, αλλά όχι πολιτική.

Στις περισσότερες εταιρείες:

Δεν υπάρχει επίσημη αναφορά στο θέμα

Δεν υπάρχει διαδικασία συζήτησης με HR ή manager

Δεν υπάρχει εκπαίδευση προϊσταμένων

Όλα βασίζονται στην καλή πρόθεση ή την προσωπική ευαισθησία

Αυτό σημαίνει ότι η εμπειρία της γυναίκας εξαρτάται από το αν ο προϊστάμενός της «καταλαβαίνει». Και αυτό δεν είναι ούτε επαρκές ούτε δίκαιο.

Τι συμβαίνει στην Ευρώπη

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, η εμμηνόπαυση έχει αρχίσει να αντιμετωπίζεται ως εργασιακό ζήτημα και όχι ως ιδιωτική υπόθεση.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, πολλές μεγάλες εταιρείες και δημόσιοι οργανισμοί έχουν θεσπίσει επίσημες πολιτικές menopause at work, με οδηγούς για managers και διαδικασίες εμπιστευτικής επικοινωνίας. Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η γυναίκα δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα ,χρειάζεται πλαίσιο.

Στην Ιρλανδία, το κράτος έχει υιοθετήσει πλαίσιο για τη δημόσια διοίκηση, αναγνωρίζοντας ότι η υποστήριξη των γυναικών σε αυτή τη φάση συνδέεται άμεσα με την ισότητα και τη διατήρηση έμπειρου προσωπικού.

Στη Γαλλία, η συζήτηση έχει ανοίξει σε θεσμικό επίπεδο, με έμφαση στην αποστιγματοποίηση και στην ανάγκη προσαρμογών στο εργασιακό περιβάλλον.

Στην Ισπανία, το θέμα εντάσσεται όλο και περισσότερο σε πολιτικές ευεξίας και εργασιακής φροντίδας, με στόχο να πάψει η εμμηνόπαυση να είναι «αόρατη» στον επαγγελματικό χώρο.

Το κοινό στοιχείο δεν είναι οι ίδιες λύσεις.

Είναι η ίδια παραδοχή: όταν υπάρχει πλαίσιο, η γυναίκα δεν χρειάζεται να κρύβεται.

Τι πρέπει να κάνουμε επιτέλους

Δεν χρειάζονται υπερβολές. Ούτε ειδική μεταχείριση.

Χρειάζεται κοινή λογική και σεβασμός.

Να αναγνωρίσουμε ότι η εμμηνόπαυση υπάρχει στον χώρο εργασίας.

Να δημιουργηθεί ένα απλό πλαίσιο που να επιτρέπει τη συζήτηση χωρίς φόβο.

Να εκπαιδευτούν οι managers , όχι ιατρικά, αλλά ανθρώπινα.

Να υπάρχουν μικρές, ρεαλιστικές προσαρμογές όπου χρειάζεται.

Όχι προνόμια. Εργαλεία.

Η εμμηνόπαυση δεν είναι αδυναμία.

Η σιωπή γύρω της είναι.

Και όσο δεν ανοίγουμε αυτή την κουβέντα στον χώρο εργασίας, τόσο περισσότερες γυναίκες θα νιώθουν ότι πρέπει να τα βγάλουν πέρα μόνες τους.

Ίσως ήρθε η στιγμή να σταματήσουμε να ρωτάμε αν «χωράει» αυτό το θέμα στη δουλειά. Χωράει ήδη.

Το ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να το δούμε.

Αν αυτή η εμπειρία σου είναι οικεία, δεν είσαι μόνη.

Αν θέλεις να μοιραστείς τη δική σου ιστορία από τον εργασιακό χώρο, η συζήτηση ξεκινά όταν κάποια μιλά.

Χριστίνα Δημητρέλου
Ιδρύτρια του The Mute Project

Το άρθρο βασίζεται σε προσωπικές παρατηρήσεις, εμπειρίες και δημόσιο διάλογο γύρω από το θέμα. Δεν αποτελεί ιατρική ή επιστημονική συμβουλή.