Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης 2026
Η φετινή θεματική της Παγκόσμιας Ημέρας Εμμηνόπαυσης αφορά τον χρόνιο πόνο στη μέση ζωή. Είναι μια σημαντική αφορμή για να μιλήσουμε για το σώμα και τις αλλαγές του, αλλά η εμπειρία της εμμηνόπαυσης δεν χωρά σε ένα σύμπτωμα. Συμβαίνει μέσα σε μια ζωή που συνεχίζεται: με εργασία, σχέσεις, ευθύνες και, για πολλές γυναίκες, με τη διαρκή φροντίδα άλλων ανθρώπων.
Στη μέση ζωή, η γυναίκα μπορεί να βρίσκεται ταυτόχρονα αντιμέτωπη με αλλαγές στο σώμα και στην αίσθηση του εαυτού της, ενώ παραμένει σημείο αναφοράς για παιδιά, γονείς, σύντροφο ή άλλους οικείους. Η φροντίδα δεν είναι πάντα μια ξεχωριστή πράξη που αρχίζει και τελειώνει. Συχνά είναι η συνεχής εγρήγορση για τις ανάγκες των άλλων, η οργάνωση της καθημερινότητας, η συναισθηματική διαθεσιμότητα και η προσπάθεια να διατηρούνται όλα σε λειτουργία.
Αυτή η ευθύνη μπορεί να παραμένει αθέατη, ακριβώς επειδή έχει γίνει αναμενόμενη. Η γυναίκα συνεχίζει να εργάζεται, να ανταποκρίνεται, να θυμάται όσα χρειάζονται οι άλλοι και να καλύπτει κενά. Η συνέχιση αυτής της λειτουργίας, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει κόπωση ή ότι οι δικές της ανάγκες έχουν πάψει να υπάρχουν. Συχνά σημαίνει πως έχουν μετακινηθεί χαμηλότερα στις προτεραιότητες, μέχρι να βρεθεί χώρος γι’ αυτές.
Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, οι σωματικές αλλαγές μπορεί να αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Ο πόνος, η αϋπνία, η κόπωση ή οι μεταβολές στη διάθεση δεν βιώνονται απομονωμένα από τις υπόλοιπες απαιτήσεις της ζωής. Μπορεί να δυσκολεύουν την καθημερινότητα, ενώ ταυτόχρονα η γυναίκα αισθάνεται πως δεν έχει την πολυτέλεια να σταματήσει. Η φετινή θεματική μάς θυμίζει ότι ο πόνος χρειάζεται να διερευνάται σοβαρά· παράλληλα, μας καλεί να αναρωτηθούμε μέσα σε ποιες συνθήκες καλείται μια γυναίκα να τον αντέξει και να συνεχίσει.
Η δυσκολία δεν βρίσκεται μόνο στις αλλαγές του σώματος, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αυτές ακούγονται. Οι εμπειρίες των γυναικών μπορεί να υποβαθμίζονται ως αναμενόμενες λόγω ηλικίας ή να αποδίδονται πρόωρα στη συναισθηματική τους κατάσταση. Κάποιες φορές, η γυναίκα χρειάζεται να εξηγήσει ξανά και ξανά τι βιώνει, ενώ παράλληλα εξακολουθεί να φροντίζει τους άλλους. Η προσεκτική ακρόαση και η ουσιαστική αξιολόγηση δεν είναι πολυτέλεια· είναι μέρος της φροντίδας που δικαιούται.
Η εμμηνόπαυση δεν αποτελεί μία ίδια εμπειρία για όλες. Οι αλλαγές της συναντούν την προσωπική ιστορία κάθε γυναίκας, τις σχέσεις της, τις συνθήκες εργασίας και τις ευθύνες που έχει αναλάβει. Γι’ αυτό και η φροντίδα χρειάζεται να βλέπει πέρα από έναν κατάλογο συμπτωμάτων: να λαμβάνει υπόψη το σώμα, την ψυχική ζωή και το πραγματικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η γυναίκα ζει αυτή τη μετάβαση.
Η Παγκόσμια Ημέρα Εμμηνόπαυσης μπορεί να γίνει αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση: όχι μόνο για το τι αλλάζει στο σώμα, αλλά και για το ποιος φροντίζει τη γυναίκα όταν εκείνη έχει συνηθίσει να φροντίζει τους άλλους. Η αναγνώριση αυτής της διάστασης δεν αφαιρεί τίποτε από την ιατρική σημασία των συμπτωμάτων. Δίνει, όμως, χώρο σε ολόκληρη την εμπειρία της γυναίκας — και στην ανάγκη οι δικές της ανάγκες να αντιμετωπίζονται ως εξίσου πραγματικές και άξιες φροντίδας.
Κατερίνα Κοτσιφάκου
Κλ.Ψυχολόγος-
Αναλύτρια Ομάδας
Ψυχοθεραπεύτρια Ζεύγους & Οικογένειας
Πατριάρχου Ιωακείμ 31-10675 Κολωνάκι-Αθήνα
Τηλ: 2107213148
Κιν: 6944588164
Katerina Kotsifakou
Cl.Psychologist-
Group Analyst & Family Therapist
31 Patriarchou Ioakeim-10676
Kolonaki-Athens
Tel:(+30) 2107213148
Mob:(+30) 6944588164